Kilowattuur, kilowatt… en nu ook nog een curve?! Op een specificatieblad zie je soms een grafiek met een lijn die omhoog en omlaag gaat, en niemand legt uit wat je ermee moet. Toch is die vermogenscurve een van de beste manieren om te zien of een batterij echt bij jouw huis past…
Dus laten we het simpel maken. Eerst het verschil tussen capaciteit en vermogen, dan wat die curve laat zien, en tot slot wat dat betekent voor je dagelijks gebruik.
Capaciteit en vermogen zijn niet hetzelfde
Capaciteit, uitgedrukt in kilowattuur, is hoeveel energie je batterij kan opslaan. Vermogen, uitgedrukt in kilowatt, is hoe snel hij die energie kan leveren of opnemen. Denk aan een watertank: de capaciteit is de inhoud van de tank, het vermogen is de dikte van de kraan.
“Mensen kijken bijna alleen naar de kilowattuur. Maar een grote tank met een dunne kraan helpt je niet als je ineens veel water nodig hebt,” legt een installateur uit.
Een batterij van tien kilowattuur met een vermogen van drie kilowatt kan dus veel opslaan, maar niet snel leveren. Gebruik je ’s avonds ineens meer dan drie kilowatt, dan moet de rest van het net komen.
Wat laat een vermogenscurve zien?
Een vermogenscurve toont hoeveel vermogen een batterij kan leveren of opnemen onder verschillende omstandigheden. Het vermogen is namelijk niet altijd constant. Het kan veranderen met de laadstand, de temperatuur en de duur van de belasting. De curve laat je zien waar de grenzen liggen.
Vaak zie je twee waarden. Het continue vermogen is wat de batterij langdurig kan volhouden. Het piekvermogen is wat hij kort kan leveren, bijvoorbeeld bij het opstarten van een zwaar apparaat. Het verschil tussen die twee is belangrijker dan je denkt!
Waarom het vermogen verandert
Een batterij levert niet altijd evenveel vermogen. Een paar factoren bepalen hoeveel er op dat moment beschikbaar is:
- Laadstand: bij een bijna volle of bijna lege batterij kan het vermogen worden verlaagd om de cellen te beschermen
- Temperatuur: bij kou of hitte beperkt het systeem het vermogen
- Duur: het piekvermogen kan maar kort worden volgehouden
- Instellingen: de software kan het vermogen beperken om de levensduur te sparen
- Aansluiting: de omvormer en bekabeling bepalen wat er maximaal mogelijk is
Dat laden gaat daarom vaak niet gelijkmatig. Aan het einde van het opladen neemt het vermogen af, zodat de cellen niet worden overbelast. Dat is normaal gedrag en bij goede systemen een teken van bescherming.
Wat dit betekent voor jouw dagelijkse gebruik
Waar het vooral om gaat: kan de batterij op de zwaarste momenten de vraag van je huis dekken? Denk aan een inductiekookplaat, een wasmachine, een droger en een warmtepomp die tegelijk aanslaan. Samen kunnen die in korte tijd een flink vermogen vragen.
Een batterij met voldoende capaciteit maar te weinig vermogen dekt je avondverbruik niet volledig, omdat de pieken alsnog van het net moeten komen.
Dat betekent dat een deel van je stroom toch van het net komt, ook al is je batterij nog half vol. Je betaalt dan meer dan nodig, en dat knabbelt aan je rendement.
Waar je op moet letten bij het kiezen
Als je een batterij vergelijkt, kijk dan naar meer dan alleen de kilowattuur. Deze punten zijn de moeite waard om na te gaan:
- Het continue vermogen in kilowatt, niet alleen het piekvermogen
- Of het vermogen daalt bij bijna volle of bijna lege batterij
- Of het vermogen afhangt van de omgevingstemperatuur
- Of je opstelling driefasig of eenfasig is, want dat bepaalt hoe het vermogen wordt verdeeld
- Of het vermogen kan worden uitgebreid als je extra modules toevoegt
Vooral dat laatste punt is interessant bij een modulair systeem. Bij sommige opstellingen groeit het vermogen mee met het aantal modules, bij andere is de omvormer de beperkende factor.
Warmtepomp en laadpaal: het zware werk
Heb je een warmtepomp of een thuislader voor je elektrische auto, dan wordt het vermogen extra relevant. Zulke apparaten vragen veel vermogen, soms enkele kilowatt tegelijk. Een batterij met een laag vermogen kan die niet alleen dekken. Dat is niet erg, het net vult het gewoon aan, maar je moet er wel rekening mee houden bij het inschatten van je besparing.
Bij een auto die thuis laadt, is het vaak slimmer om het laden af te stemmen op de zonuren dan alles aan de batterij over te laten. Een slim systeem kan dat regelen, en een goede slimme-aansturing verdeelt het vermogen over huis, batterij en lader.
De link met omvormer en efficiëntie
Het vermogen van je batterij hangt ook samen met de omvormer. Die AC-DC omzetting heeft een eigen maximum, en de efficiëntie is niet bij elk vermogen even hoog. Vaak werkt een omvormer het best in het middengebied, en iets minder efficiënt bij heel laag of heel hoog vermogen. Dat zie je soms terug in de curve.
Het is dus verstandig om een batterij te kiezen die in jouw gebruikelijke werkgebied efficiënt draait, in plaats van alleen te kijken naar het maximale getal. Bij Enphase en andere merken vind je op het specificatieblad het nominale en het piekvermogen, dus vergelijk die waarden voor het exacte model dat je overweegt.
“Het maximale vermogen is een mooi getal voor de folder. Maar wat telt is hoeveel de batterij dagelijks aankan zonder zich te beschermen,” zegt een energiespecialist.
Hoe vertaal je dit naar jouw situatie?
Kijk naar je eigen verbruik op de drukste momenten. Veel energie-apps laten je verbruik per kwartier of per uur zien. Zoek je piekmomenten op en kijk hoeveel kilowatt je dan gebruikt. Vraag je installateur vervolgens of de batterij dat vermogen kan leveren en hoe vaak. Zo weet je of het vermogen past bij jouw gebruik, in plaats van alleen bij een gemiddelde.
Ook de levensduur speelt hierbij mee. Een batterij die regelmatig op zijn maximale vermogen draait, wordt zwaarder belast dan eentje die rustig werkt. Een iets ruimer vermogen kan dus de slijtage beperken.
Kortom
De vermogenscurve laat zien hoeveel vermogen een batterij onder welke omstandigheden kan leveren. Naast de capaciteit in kilowattuur bepaalt het vermogen in kilowatt of je batterij de pieken in je verbruik aankan. Kijk daarom naar continu en piekvermogen, naar het gedrag bij kou en bij een volle of lege batterij, en naar de combinatie met omvormer en uitbreidbaarheid.
Dus kijk niet alleen naar de tank, maar ook naar de kraan! Dan weet je zeker dat je batterij ook doet wat je ervan verwacht op de momenten dat het ertoe doet…
Verder lezen: advies en installatie van thuisbatterijen en meer uitleg over thuisbatterijen.





072 – 7979025